Perthes Hastalığı Nedir?
Perthes hastalığı (Legg-Calvé-Perthes), çocukluk çağında femur başının kan dolaşımının geçici olarak bozulması sonucu gelişen avasküler nekroz durumudur. Genellikle 4-10 yaş arasında görülür ve erkek çocuklarda kız çocuklarına göre 4-5 kat daha sıktır. Çoğunlukla tek taraflı olup, %10-15 oranında her iki kalçayı da etkileyebilir.
Hastalığın Evreleri
Perthes hastalığı dört evreden oluşur: 1) Başlangıç evresi: Femur başında kan dolaşımı bozulur ve nekroz başlar. 2) Fragmentasyon evresi: Nekrotik kemik parçalanır ve emilmeye başlar. 3) Reosifikasyon evresi: Yeni kemik oluşumu ile iyileşme başlar. 4) İyileşme evresi: Femur başı yeniden şekillenir. Tüm süreç 2-4 yıl sürebilir.
Belirtileri Nelerdir?
En sık görülen belirtiler topallama ve kalça veya diz ağrısıdır. Ağrı genellikle aktivite ile artar, dinlenme ile azalır. Kalça hareketlerinde özellikle abduksiyon ve internal rotasyonda kısıtlılık görülür. Bacak kaslarında incelme ve hafif bacak kısalığı eşlik edebilir.
Tanı Yöntemleri
Tanıda kalça röntgeni temel görüntüleme yöntemidir. Erken evrelerde röntgen normal olabilir; bu durumda MR görüntüleme erken tanıda yardımcıdır. Hastalığın ciddiyetini değerlendirmek için Herring lateral pilar sınıflaması ve Catterall sınıflaması kullanılır.
Tedavi Yaklaşımları
Tedavinin amacı femur başını asetabulum içinde tutarak yuvarlak şeklini korumaktır. 6 yaş altı çocuklarda genellikle gözlem, aktivite kısıtlaması ve fizik tedavi yeterlidir. 6 yaş üstü ve ciddi tutulumu olan vakalarda femoral veya pelvik osteotomi ameliyatları uygulanabilir. Abduksiyon ortezi de tedavi seçenekleri arasındadır.
